Mocht u denken dat de kwaliteit van het onderwijs alleen in Nederland een hot topic is, dan vergist u zich. In veel westerse landen wordt er stevig over gediscussieerd. Ook in Amerika wordt inmiddels de noodklok geluid. En niet door de minsten. Onlangs werd er in Newsweek een tweegesprek gepubliceerd tussen Randi Weingarten en Bill Gates. De laatste hoeft geen betoog en Weingarten is president van de Verenigde Federatie van Leraren. Opvallend zijn de parallellen tussen de aard van de klachten over het Amerikaanse onderwijssysteem en dat van ons. Ook de Amerikanen stellen dat ze het niet slechter doen dan vroeger, maar dat ze relatief gezien achterop raken. “Andere landen maken veel meer werk van hun onderwijssysteem”, zegt Gates onomwonden. “China bijvoorbeeld, die slechts een tiende part van onze rijkdom heeft, doet het uistekend. Van hen en van anderen kunnen we veel leren. Ze hebben langere schooldagen, een langer schooljaar en de leerkrachten zijn beter opgeleid.”

Gates geeft het Amerikaanse onderwijssysteem er flink van langs. “We besteden meer geld aan onderwijs dan elk ander systeem. Een kwart van onze docenten is zeer goed. Maar wat moeten we doen om iedereen zo goed te maken? Moeten we niet beter naar die goede leraren kijken? Hoe zorgen zij voor rust in de klas en hoe weten zij de aandacht vast te houden? Dat moeten we vastleggen en dan moeten we de andere leraren prikkelen om het ook zo te doen.”

Met bewondering spreekt Weingarten over het Finse onderwijsmodel. Finland kent als een van de weinige hooggeïndustrialiseerde landen een zeer strenge selectie aan de poort van de lerarenopleidingen. Eenmaal binnen krijgen studenten een zeer gedegen opleiding. Mocht in een latere fase blijken dat ze toch niet over de juiste kwaliteiten beschikken, dan vallen ze alsnog af. Weingarten: “Wij hebben vooral in de breedte geïnvesteerd, niet in de diepte. Als je naar het rekenonderwijs in Japan of Singapore kijkt, dan zie je dat kinderen de breuken echt begrijpen. Ze weten de regeltjes niet alleen op te dreunen, ze weten ook waar ze mee bezig zijn.”

Volgens Gates krijgt negentig procent van de Amerikaanse leraren onvoldoende tot geen feedback op hun functioneren. Ook Weingarten zegt weinig heil te zien in een oppervlakkige evaluatie van een directeur die twintig minuutjes achter in de klas plaatsneemt met een standaard evaluatieformulier. “Die momentopname is weinig waardevol.” Gates en Weingarten pleiten voor het opnemen van lessen, het voeren van diepteinterviews en en het houden van leerlingenquêtes. Maar bovenal stellen ze dat de kwaliteit van het onderwijs vooral gebaat is bij een goede samenwerking op en tussen scholen. Die teamontwikkeling is volgens hen essentieel voor het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs. Weingarten: “Voetbalteams zijn hier altijd mee bezig. Ze bekijken na een wedstrijd altijd de film ervan. Soms doen ze het zelfs tijdens de wedstrijd. Ze proberen voortdurend te achterhalen wat wel en niet werkt. Ze ontdoen zich van hetgeen niet werkt en bouwen voort op hetgeen wel werkt, als een team. Wij investeren nooit op zo’n manier in scholen.”

Voor u zijn dit geen vreemde berichten, die heeft u vast en zeker al een veel vaker gehoord. Ook heeft u - ook dat weet ik zeker - al meer en betere oplossingen voorbij zien komen. Maar misschien helpt het als een man als Bill Gates het zegt. Misschien wordt er dan wel geluisterd.

Frank Stienissen, hoofdredacteur

reacties