Mei 2024. De bus met leerlingen uit groep 8 staat voor de school. De eindbestemming is bij niemand bekend. Het doel van de reis wel: vandaag zal de eindtoets basisonderwijs worden afgenomen.

Veel kinderen denken terug aan acht jaar geleden. Ze waren toen bijna vier jaar en werden met een bus naar een leeg kantoorgebouw in Amsterdam-Zuid gebracht. Daar deden ze met duizenden andere peuters de starttoets basisonderwijs. Er waren veel journalisten en cameraploegen aanwezig. En de minister van Onderwijs (van Bijsterveldt met dt) was er ook om de heugelijke dag te vieren en een toelichting te geven aan de verzamelde pers. Uit onderzoek was gebleken, dat de toetsresultaten door de hulp van leraren positief werden beïnvloed. Hierdoor streken leraren en school een prestatiebonus op. Voor kinderen, leraren en school een door de overheid ongewenste win-win-win-situatie. Om meer betrouwbare informatie uit de toetsen te krijgen, was in 2015 besloten tot het invoeren van de Nationale Toetsdagen: één voor driejarigen en één voor groep 8. Ambtenaren van het Ministerie van Onderwijs dienden als examinatoren en de toetslocaties werden voor kinderen, ouders en scholen tot op de dag van de toets geheim gehouden.

Sommige kinderen herinneren zich nog dat tijdens de starttoets, acht jaar geleden, Jantje van Dam uit de examenzaal werd verwijderd, omdat hij zachtjes huilend tegen zijn buurmeisje had gezegd dat hij naar mama wilde. De examinator had dit als fraude aangemerkt. Jantje werd op een peuterinternaat met streng regime geplaatst.

Vandaag is de dag van de eindtoets. Of, zoals een ouder schamper opmerkt: “Het tweede schoolreisje van deze klas in acht jaar.” Ouders voelen zich machteloos. Ze roepen ‘veel succes’ in plaats van ‘veel plezier’. Op spandoeken staan moeilijke woorden als laatste extra spellingoefening. Het voelt niet goed. Je zou je kind eigenlijk niet mee moeten geven.

In de bus is het stil. Geen geritsel van zakken chips. Geen tekenfilm, maar een digitale bordles rekenen. Geen luidkeels ‘Potje met vet’, maar een laatste groepsgewijze herhaling van spellingregels. Tot de laatste kilometer wordt de leertijd benut.
De bus nadert een roodwit gestreepte slagboom. Legitimatiebewijzen worden tevoorschijn gehaald. De meester van groep 8 moet hier al uitstappen. Terwijl hij de bus verlaat roept hij nog: ‘Denk erom hè! Inhoud is lengte keer breedte keer hoogte!’ Dan staan de kinderen er alleen voor.

Vroeger was een schoolreisje leuk.

Wim Menke

reacties