De beste stuurlui staan aan wal. Zelf ben ik er ook zo een. Ik ben in drie verschillende hoedanigheden kritisch volger van het (basis)onderwijs. Allereerst mag u mij gerust tot het contingent betweterige ouders rekenen. Als vader van twee schoolgaande meiden die inmiddels voortgezet onderwijs volgen, erger ik me geregeld, bijvoorbeeld aan de schrijffouten van leerkrachten. Dit voorjaar kreeg mijn jongste dochter op haar rapport het volgende advies: ‘Welke vakken vindt je moeilijk, Marloes? Oefen daarmee!’

Ik geef het ruiterlijk toe: in mij gaat geen groot diplomaat schuil en ik kan heel impulsief reageren. Ik doopte mijn pen dan ook razendsnel in de azijnpot en terwijl het stoom nog uit mijn oren kwam, krabbelde ik onder de opmerking van de docent: ‘En welke vakken vindt ú moeilijk? Want het is hier ‘vind je’, zonder t!’

Ook als zelfstandige zonder personeel had (en heb) ik soms mijn bedenkingen bij leerkrachten. Vooral als ik een gebrek aan bevlogenheid bespeur. Als ouder wil je dat leerkrachten de zwakke plekken maar óók de talenten van je kind onderkennen en hun onderwijs daarop afstemmen. Mijn oudste dochter had zichzelf op driejarige leeftijd leren lezen. De juf had dat kunnen zien als ze in groep 1 in de klas was geweest als de ouders hun kinderen kwamen droppen en samen nog een boekje lazen. Ik las mijn dochter niet voor, maar zij míj. Aan het eind van het schooljaar las ik in het rapport: ‘Wij hebben gehoord dat uw kind al kan lezen’. Hoezo, gehoord? Heb je het zelf niet opgemerkt dan? Als de leerkracht niet steevast pas bij de tweede bel de klas in was gekomen en scherper had geobserveerd, had ze het zelf waargenomen.

Verder heb ik beroepshalve het onderwijs jarenlang van een afstand kritisch gevolgd. En niet alleen omdat ik voor Pulse PO schrijf. Ik heb voor diverse scholen kalenders, schoolgidsen en folders gemaakt, jaarverslagen geproduceerd, huisstijlen ontwikkeld, gevels bekleed, you name it. Gaandeweg heb ik me een beeld gevormd van het werk, de cultuur en de kwaliteit van het basisonderwijs. Wat me daarbij opvalt, is dat in onderwijsorganisaties de kwaliteit zelden goed geborgd is. Je moet het gewoon treffen met de directeur en met de docent. De ene is top, de ander voer voor de vergaarbak der vergetelheid.

En nu sta ik zelf voor de klas en geef ik communicatieve vaardigheden training aan HBO-studenten. Een kritisch publiek dat razendsnel afgeleid is. Daar sta ik dan, als didactisch dilettant. Of ik het goed doe? Het oordeel daarover laat ik graag aan anderen over. Maar mijn eigen bevindingen zijn positief. Ik vind het leuk jonge mensen te vertellen over mijn eigen ervaringen en te proberen hen te behoeden voor de valkuilen waar ik zelf met beide benen intrapte. Misschien nog wel het allerleukste vind ik mensen zelfvertrouwen te geven, zodat ze leren zichzelf overtuigend en met een zekere flair te presenteren. Daar haal ik veel voldoening uit. Verder valt me op dat ik aan het eind van de dag gesloopt ben. Lesgeven kost veel energie, ik ben ’s avonds echt kapot. Herkenbaar?

Martin van Rooij

reacties