Als docent of leerling kan het je niet ontgaan zijn: digiborden zijn ‘hot’. In navolging van Noord-Amerika en Engeland worden de digitale schoolborden in ons land in grote hoeveelheden op scholen geïnstalleerd. In Nederland is in een paar jaar tijd de penetratie van dergelijke borden spectaculair gestegen (35 tot 40% van de klaslokalen). Ter vergelijking: in de VS is de penetratie rond de 15%, in Duitland 5% en Frankrijk 2%. Alleen Engeland loopt ver vooruit met een geschatte penetratie van 65 tot 70% van de klaslokalen. Bron: FutureSource

Echter: aanschaffen en ophangen zegt niets over effectief gebruik van een interactive whiteboard, laat staan over een hoger leerrendement. De vraag is dus zoals de titel aangeeft: is het digibord een revolutie die het onderwijs wezenlijk kan veranderen en vernieuwen of is het een gadget van voorbijgaande aard, waarvan we er al zoveel hebben zien komen en gaan (de pc, laptop, ELO’s, digitale toetsen, etc.)? Allemaal met meer of minder succes – sommige docenten zijn altijd in voor vernieuwing en experimenteren, de meeste docenten halen echter hun schouders op en gaan over tot de orde van de dag. In het algemeen kan gesteld worden dat ze het onderwijs nog niet veranderd hebben in ‘het onderwijs van de 21e eeuw’: interactief, multitasking en veelal visueel ingestelde digital natives, voorbereidend en aansluitend op een digitale maatschappij waarin onze leerlingen terecht komen en waarin ze een plaats moeten zien te vinden. Ik ben ervan overtuigd dat het een revolutie betreft. Het digibord is de sleutel naar nieuw onderwijs!

Dit artikel gaat niet in op techniek of producten. Wel op de randvoorwaarden waaraan voldaan moet worden om digiborden het onderwijs binnen de school te laten veranderen. Laten we beginnen met op te merken dat het TIJD kost om bestaande onderwijspatronen te veranderen. Implementatie van technologie in het dagelijkse onderwijsproces kost tijd en geduld. Veel scholen denken er met de aanschaf van het digibord te zijn en laten de docenten aan hun lot over: het heeft al genoeg gekost. In keuze­trajecten wordt vooral aandacht besteed aan hardware en prijs. Te weinig aan didactisch gebruik en pedagogiek. Professionele ontwikkeling met training op niveau, begeleiding, evaluatiemomenten en integratie in dagelijkse onderwijs, er wordt geen of te weinig aandacht aan besteed. Gevolg: na enige tijd wordt het bord niet meer gebruikt, teleurgestelde leerlingen en gefrustreerde docenten. Kortom: een desinvestering en dus zonde van het geld. Bron: The Interactive Whiteboard Revolution – Teaching with IWB’s

Waar moet je op letten? Do’s en Dont’s bij de inrichting van het klaslokaal van de 21e eeuw:

1. Kies niet voor het goedkoopste product. Het bord is maar een (gering) onderdeel van de prijs. Vraag naar gecertificeerde bedrijven voor wat betreft installatie, service en support.
2. Kies voor geïntegreerde oplossingen. Dus bord en beamer dicht bij elkaar, liefst van dezelfde fabrikant. Welke randapparaten kunnen er worden aangesloten? Is er mogelijkheid tot uitbreiding als u er aan toe bent? Denk bijvoorbeeld aan stemkastjes, document camera’s, schrijftabletten, etc.
3. Kies voor intuïtieve en gebruiksvriendelijke hardware. Vermijd afhankelijkheid van technologie tot een minimum. Vermijd speciale pennen of onderdelen die batterijen gebruiken. U bent ze kwijt of ze zijn leeg.
4. Kijk naar de ervaring van de fabrikant in het onderwijs. Sommige bedrijven komen alleen op de hype af en zijn weg als het stof neerdaalt.
5. Kijk goed naar de software. Is deze herkenbaar en intuïtief (Windows look and feel)? Hoe is het licentiemodel? Mogen docenten de software thuis installeren? En leerlingen? Worden er regelmatig updates aangeboden? Heeft u als docent invloed op de functies in een update? Welke platforms worden ondersteund? Is dat naast Windows ook Mac en Linux? Zijn er netwerkversies beschikbaar? Kan de software snel omgezet worden in een andere taal? Is er een galerie met afbeeldingen opgenomen in de software? Is deze galerie te vullen met eigen inhoud?
6. Zijn er goede voorbeelden van lessen te vinden? Check de websites van fabrikanten op content. Doe de ‘Google test’ en zoek naar voorbeelden van lessen van een bepaald formaat. Kunt u niets of weinig vinden, dan werkt er kennelijk niemand met de software en waarschijnlijk ook niet met het digibord.
7. Wat is het aanbod ‘na het bord’. Producten biedt iedereen aan, garanties voor succesvol gebruik doet veel verkopers echter met de mond vol tanden staan. Vraag naar zaken als trainingen (en niet alleen een knoppentraining!), service, support, content, forums voor vragen en problemen, gebruikersgroepen voor het delen van ervaringen, lessen, plannen voor professionele ontwikkeling, seminars voor docenten, etc.
8. Ontwikkel een visie en committeer iedereen eraan. Veel vernieuwing bloedt dood door vrijblijvendheid en het terugvallen op oude vertrouwde gewoontes. Dat betekent in het geval van digiborden kiezen voor vaste installaties, zonder whiteboards of krijtborden in het lokaal (een klein whitebord voor notities is voldoende). Veel scholen kiezen verrijdbare oplossingen met whiteboards aan beide zijden. Zeer kostbaar en u biedt docenten nog steeds een vluchtweg. Mobiele systemen belanden in kasten omdat niemand zich eigenaar voelt en zijflappen zijn binnen de kortste keer vergeten als er een goede training gevolgd wordt die ingaat op effectief gebruik en die de nadruk legt op didactiek en pedagogiek. Tip: gebruik de besparing van de zijflappen voor een goede training.
9. Vraag om voorbeeld- en referentiescholen. Vraag om docenten die een demo kunnen verzorgen. Een goede leverancier zal hier in kunnen voorzien, zo niet vraag uzelf dan af of u met de juiste partij praat.
10. Vraag het volgende van uw docenten (criteria voor effectief digibord gebruik):
    • Wees gedreven. Zorg dat u het digibord en de mogelijkheden leert kennen. Probeer de functies uit en pas ze toe in uw dagelijkse praktijk. Probeer concepten te doorgronden in plaats van vast te houden aan een paar voorbeelden.
    • Wees georganiseerd. Zorg voor een direct te gebruiken digibord. De overheadprojector werd ook niet gebruikt als het teveel gedoe was.
    • Wees interactief. Gebruik het digibord niet alleen als doceerhulpmiddel, maar vooral als een leermiddel.
    • Wees flexibel. Niet alleen de manier van lesgeven is veranderd, vooral de leerlingen zijn veranderd.
    • Wees constructief. Interactief lesgeven met een digibord vraagt tijd en inzet. Maak gebruik van kennis van anderen (vooral leerlingen!)om digitale vaardigheden in te slijpen.
    • Wees ‘open minded’. Nieuwsgierigheid, ‘buiten de bekende paden denken’, dingen uitproberen. Ga er mee aan de slag en leer van uw fouten.
    • Wees bereid tot delen. Deel lessen en lesactiviteiten. Loop bij elkaar binnen en laat goede voorbeelden zien.
    • Wees creatief. Wellicht de belangrijkste voorwaarde voor succes. Hoe mooi en goed het digibord ook is, zonder de creativiteit van de docent blijft of wordt het een nutteloos apparaat!
     

reacties